Raporlu toksiman ve iki cinayet sahibi arkadaşım Nano Kemal kafayı çektiğinde “Bu dünyaya üç Kemal geldi.. Mustafa Kemal, Namık Kemal ve Nano Kemal” derdi.. Ben de bu yazıda ilk iki Kemal’i “rakıyla birlikte” andım.. Bir de Dilaver Bey’i.. Sebebi mi?

Rakı’nın bizde “milli” olması Atatürk’ün vatanı kurtarma gayreti sırasında başlar..

Kurtuluş Savaşı’nın Ankara Meclisi.. Çoğunluktaki sarıklılar içki meselesinde hassas.. Milletvekillerinin çoğu o zamanki Ziraat Mektebi’nde yatıp kalkıyor..

Yatılı okul hayatı yaşar gibiler.. Eh! Aralarından bazıları da gece oldu mu rakı sofrası kuruyor..

***

İftira, atanın boynunadır.. O içkili gecelerde kendini en çok dağıtan Bolu Mebusu Tunalı Hilmi Bey’miş.. Şarkı, türkü ırgalamalar.. Nara atmalar.. Şıkıdım oynamalar..

İçkiyi haram belleyenlerin canına tak etmiş ki o savaş ortamında “Men’i Müskirat Kanunu” çıkarmışlar.. Japon asıllı okurlarım için manasını yazıyorum..

“İçki Yasağı Yasası”

POLİSE GÖREV..

Amerika da içkiyi yasaklamış ama oradan Al Capone, Lucy Luciano gibi büyük gangsterler çıkmış.. Hem yasağı delmişler hem de para kırmışlar..

O zamanın fukara Ankarası’nda “Men’i Müskirat Kanunu’nu delecek” gangsteri nereden bulacaksın?

Tekel de yok..

Rakıyı İstanbul’da özel sektör üretip satıyor.. Onlardan Deniz Kızı rakısı ile Erdek rakıları pek ünlü..

İzmir’in Hususi Alâ rakısı ise o zamanın Tekirdağ Rakısı gibi kıymetli.. Etiketinde fazladan “Aliyü’l Alâ” notu var.. Yani alânın alâsı diye şişiniyor..

Arnavutluk’ta üretilen “Raki Prouhi” de meyhanelerin gözdesi.. Rum tüccarların ürettiği Dusiko Rakı ile Elif Doz Rakısı beğenilenlerden..

***

İstanbul’da çeşidi bol olan rakının Ankara’da katresi bulunmuyor..

İşgâl altındaki İstanbul’a haber salıp “Çeteler silah kaçırırken bir iki sandık da rakı getirsinler..” diyecek hâl kimsede yok..

Ankara bu meseleyi (!) kara kara düşünürken Atatürk’ün şehrin başına polis müdürü olarak diktiği Dilaver Bey herkesin imdadına yetişmiş..

DİLAVER RAKISI

“Paşam ben bu işi kendim hallederim..” deyip yasayı delme iznini şifahen almış.. Evinin altında kurduğu “imbik hanede” ilk rakıyı damıtmış..

Polislerden güvendiği bir ikisine görev verip imbikten süzülen rakıları şişeletmiş.. Böylece “Dilaver Rakısı” doğmuş.. Başarılı da olduğundan ünü İstanbul’a kadar taşmış..

O zamanlar da şehir efsaneleri var..

Dilaver Rakısı’nın tatmayanlar bile onu Lübnan’ın “Zahle”si, Midilli’nin “Barbayani”si, Atina’nın “Uzo”su, Selanik’in “Sipru”su ile kıyaslarlarmış..

Hatta “İçinde sakız aroması olsa Sakız Adası’nda yapılan Mastika’dan bile iyi içilir..” derlermiş..

***

Ankara’nın polis müdürü Dilaver Bey’in imalatçı olarak tek kusuru imbiklediği rakının çoğunu kendisinin içmesiydi, derler..

Gece gündüz dut gibi gezermiş..

İzmir Suikastı diye bilinen olay patladığında suikastın hazırlığını Ankara’da duymayan kalmamış.. Daha doğrusu Dilaver Bey’den başka..

Atatürk tertibi duyduğunda hemen Dilaver Bey’i çağırmış.. Suikastçılardan Ayıcı Arif’i takip edip etmediklerini sormuş..

Refik Koraltan’ın anılarına göre Dilaver Bey rakıdan kıpkırmızı kesilmiş burnunu kaşıyıp

“Merak etme paşam her şey kontrol altında..” cevabını vermiş..

ETİKETTEKİ SIR..

Bir iki dakikalık sorgudan sonra Dilaver Bey’in kontrol altında dediklerinin tamamının Ankara’dan kaçtığı anlaşılmış ancak Atatürk polis müdürünün üzerine gitmemiş..

Hatta suikastın ortaya çıkmasından sonra dahi görevinde bırakmış..

Tekel’in kurulması Dilaver Bey’den sonradır.. Kulüp Rakısı etiketinde masa başında içki içerken çizilmiş iki centilmenin resmi var.. İkisi de smokinli..

Bunlardan birinin Atatürk’e benzetilmiş olması tesadüf mü yoksa bile bile yapılmış bir iş mi bilinmez..

Lakin ahali o benzetmeyi yapmıştır.. Rakının da “milli içki” ilânına katkısı olmuştur..

***

Biz de devlet erkânı ile içki sözcükleri yan yana geldiğinde hemen Atatürk’ün adı akla gelir..

Evet, ismini devr-i cumhuriyette ben de tek geçerim.. Ama ondan önceki beş padişah ve bir halife içinde de Beşinci Murat var..

O da sıkı içermiş.. Ne sıkı içmesi.. Ne bulursa içermiş.. Onu içkiye alıştıran da Hürriyet Kahramanımız Namık Kemal..

Biliyorum, yazının geldiği nokta tam da “Hoppala Hasan Dayı.. Edep yerim seyirdi..” denecek yer.. Bu saatten sonra dilimi zapt edecek değilim..

Namık Kemal’in de sıkı içici olduğu bilinsin madem..

NAMIK KEMAL

Sultan Abdülaziz, içine Fransa ve İngiltere’yi alan büyük dış gezisine çıktığında yanına taht sırası bekleyen şehzadeleri de almış..

Murat Efendi, Abdülhamid Efendi de aralarında..

Heyette Namık Kemal de var.. O zamanlar daha hürriyet bayrağını açmadığından saraya yakın.. Özellikle de Murat Efendi’nin işret arkadaşı..

Sultan Abdülhamid o günleri anarken “Biraderim Murat’ı berbat eden bu Namık Kemal’dir.. Onu içkiye o alıştırıp perişan etti..” der..

***

Paris’te kaldıklarında bir gece sabaha karşı kapısı çalınmış.. Abdülhamid Efendi açıp bakmış ki Namık Kemal ile kardeşi Murat Efendi..

İkisi de zil zurna..

“İçkimiz bitti.. Senin odadan içeceğiz..” demişler.. Hayatında ağzına bir kez içki koyan, fenalaştığı için de bir daha elini sürmeyen Abdülhamid odasına gelen bu ikilinin birkaç şişe içkiyi tüketişlerini dehşet içinde seyreder..

Ertesi gün Namık Kemal’i bir köşeye çeker..

“Namık Bey kardeşimin iradesi zayıftır.. Tahta çıkmak onda fikri sabit hale geldi.. Sen onu içki masalarında delirteceksin..” der..

Şair de aslında şehzadenin kendisini içkiye zorladığını söyleyip savunma yapar..

Sarayda, sokakta, günlük siyasete tartışılan rakı yüzünden geliverdi bunlar aklıma..

En çok da her gününü Dilaver Bey kıvamında yaşayıp Eylül başında Ramazan’ı karşılayacak olanların halini düşünürken.. Gün uzun, hava sıcak.. İradeler perişan..

Bakalım Eylül ayı onlar için nasıl geçecek?