"Başbakanlık Tasarruf Genelgesi"ne aykırı hareket ettikleri gerekçesiyle, önceki Altın Borsası başkanları aleyhine Sermaye Piyasası Kurulu nca (SPK) açılmış olan dava, İstanbul Beyoğlu 6. Asliye Hukuk Mahkemesi kararı doğrultusunda, sanıkların beraatiyle sonuçlandı. Hükümet, önceki Altın Borsası başkanları ve diğer 14 kişiyi görevden almak istemiş; alamayınca, onları uydurma gerekçelerle mahkemeye vermiş ve yerlerine yeni atamalar yapmıştı. Sanıklar, birer gün bile olsa gözaltında tutulmuş; bu süreçte medyada suçlu gibi sergilenmişlerdi. Verilen bu beraat kararı, muhtemelen SPK tarafından temyiz edilecek ama artık gerçek ortaya çıktı.
Mahkemenin bu kararıyla, İstanbul Altın Borsası nın bir kamu kuruluşu olmadığı tescil edilmiş oldu. Altın Borsası nın, özel yasayla kurulmamış olması, idari kararla "kamu kurumu" niteliği verilemeyeceği, kendi bütçesi dışında genel bütçeden bir aktarım yapılmadığı, gelirlerinin üyelerce karşılanıyor olması, bütçesinin en üst kurul olan Genel Kurul tarafından kabul edilmesi, her yıl sonunda Genel Kurul tarafından ibra edilmiş olması ve bu ibraların SPK tarafından da onaylanmış olması gibi gerekçelerle bu karar alındı.

Kamu kurumu olmak
Altın Borsası kamu kurumu olmayınca da, ne kadrolarına ne harcamalarına ne de yaptırımlarına, kamu kurumlarının tabi olduğu esaslar uygulanamıyor. Dolayısıyla, borsada çalışanlar devlet memuru statüsünde sayılmıyorlar. Altın Borsası çalışanları, devlet memurlarından fazla ücret ve harcırah almakla, demirbaş alımında kamu ihale sistemine uymamakla ve benzer uygulamalarla suçlanıyordu. Çalışanlar, yasada olmayan bir suçlamayla karşılaşmışlardı. Mahkemenin bu kararı, "Kanunsuz suç veya ceza olmaz; kıyas ve yorumla ceza yaratılamaz" prensibinin de yeni bir uygulaması oldu.
Sermaye Piyasası Kanunu nda "Borsaların malı devlet malı hükmündedir" deniliyor ama kanun "mal varlığı"ndan bahsetmiyor. Kaldı ki, "devlet malı hükmünde" olmak, "devlet malı" anlamına da gelmiyor. Borsayı zarara uğratma fiili varsa, bu durum Genel Kurul tarafından değerlendirilir. Zaten, öyle olmasa idi, "Genel Kurul ibrası" biçimindeki bir uygulama olmazdı. Kanunda, "Borsaların bütçe ve personel kadroları yönetim kurullarının teklifi üzerine genel kurullarınca kesinleştirilir" ibaresi yer almazdı. Öte yandan, "kamu tüzel kişiliği"ne sahip olmak ile "kamu kurumu" olmak farklı statüler.

Piyasa geliÅŸtirilmeli
Mahkemenin aldığı bu karar, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) bakımından da çok önemli. Orada da, "kamu kurumu" olup olmamak tartışılıyor. Bu yüzden, başkan, çalışanlardan az maaş alıyor. Bu saçmalığa artık son vermek gerek. Çünkü, İMKB "kamu kurumu" değildir.
SPK nın İMKB nin önceki başkanı Birsen hakkında da benzer davalar açmaya hazırlandığını duydum. Bu çok büyük hata olur. İMKB yi ve SPK yı yıpratır. Üstelik, hiç bir sonuç alınamaz. SPK, insanlarla uğraşmaktansa, piyasayı geliştirmelidir.