Rusya, 2020 yılına kadar, eski nükleer santralleri rehabilite edecek ve 26 yeni nükleer santral daha inşa edecek. Bu sayı Sovyet dönemimde inşa edilen toplam nükleer santrallerden de fazla. Böylece Rusya, 2020 yılına kadar elektrik üretiminin 3’te birini nükleer santrallerden karşılayacak. Bugün elektrik ihtiyacının sadece yüzde 16’lık kısmını nükleer santrallerden karşılayan Rusya, yeni santrallerin finansmanının yarısını kendi imkânlarıyla karşılayacak.

Gazprom neden nükleere yatırım yapacak?

Dünya Nükleer Birliği’nin ekim ayında yayınladığı “Rusya’nın Nükleer Enerji Görünümü” raporuna göre, kamunun dışında Gazprom ve Rusal gibi büyük firmalar da nükleer santrallerin finansmanı için fon tahsis edecek. Doğalgaz şirketi Gazprom, elektrik üretiminde gazın payının azaltılması karşılığında nükleer santrallere yapılacak olan yatırıma katkıda bulunabileceğini açıkladı. Böylece, Rusya hükümeti inşa etmeyi planladığı nükleer ve hidroelektrik santralleriyle artan enerji talebini karşılarken, Gazprom da elektrik üretiminde kullanılan doğalgazın serbest kalacak kısmını ihraç edecek. Bugün Gazprom, iç piyasada elektrik üretiminde kullanılan doğalgazın yaklaşık yüzde 60’lık kısmını sübvanse ediyor.

Bu arada, Gazprom dışında elektrik tüketimi yüksek olan metal sektörü de, kendilerine ucuz elektrik sağlayacak nükleer santrallerin yapımına katkıda bulunacak. Dünyanın en büyük alüminyum üreticisi Rusal, Rusya’nın doğusunda bulunan Primorye bölgesinde ve Moskova’dan 800 kilometre uzaklıkta bulunan Balakino bölgesinde 2 adet nükleer santral inşa etmek üzere fizibilite çalışmaları yapıyor.

Yabancı ortaklar da alınacak

Yeni nükleer program için Rusya, Atomstroyexport aracılığı ile Fransız Areva ve Alman Siemens ile ortalıklar kuracak. Rus Hükümeti, Kaliningrad’ta inşa edilecek 9 milyar dolar bütçeli nükleer santral projesinde yabancılara yüzde 49 hisse verecek. Yeni nükleer program dahilinde Rusya’nın Atomstroyexport firması, kısa bir süre önce, ABD’li Westingshouse’yi satın alan Toshiba ile bir işbirliği anlaşması imzalamıştı.

Öte yandan Rusya, yapacağı yeni nükleer santrallere yakıt sağlamak için yurtdışında uranyum arama ve üretim ortaklıkları da kuruyor. Rusya’nın en büyük uranyum arama ve işletme şirketi ARMZ, Rusya’nın en büyük 2’inci bankası VTB ve madencilik yatırım şirketi Arlan’la konsorsiyum kurarak Namibya’da uranyum üretecek. Bunun dışında Rusya, ilk kez kendi topraklarında yabancıların uranyum üretimi için Japon Mitsui firmasına izin verdi. Mitsui, Rus Tenex firması ile doğu Sibirya’da uranyum madeni işletecek.